«Se me rebenta a balea, teremos que marcharnos todos de Oia porque ninguén vai aguantar esta peste, ¿quen me saca este bicho de encima». Así se expresaba onte o alcalde de Oia, Leandro Rodríguez, ante unha responsable da Xunta á que pediu axuda para poder sacar o cetáceo de Viladesuso. O seu teléfono móbil botou faíscas durante toda a mañá. Un concello con escaso orzamento, pouca maquinaria e sen policía local o único que pode facer cando vara no seu territorio un mamífero de doce toneladas é pedir axuda á Xunta. «Tívenlles que mandar unha foto por correo electrónico para que me crean», protestaba onte o rexedor. Pero ao final, tras moito insistir, logrou que esta mesma tarde se poña en marcha unha operación de rescate.Os operarios municipais acudirán pola mañá a atar un cabo á balea e pola tarde, coincidindo coa pleamar, unha lancha de Salvamento Marítimo intentará remolcalo ata o porto de Oia.
A operación será bastante arriscada posto que o lugar da costa onde varou o cetáceo é unha zona de moitas rocas e de difícil acceso por mar. Os varamentos de grandes mamíferos constitúen un verdadeiro problema en concellos pequenos como o de Oia ou Corcubión. Con animais de menor tamaño poden improvisarse outras solucións. Onte, por exemplo, o Concello de Oia sacou das rochas de Mougás un caldeirón atado a unha corda e tirado por un tractor, deixando de facer outros labores.
Vía > A Voz de Galicia
O último foi un calderón común que apareceu o domingo pola noite sobre as rocas de Mougás, á altura do cámping O Muíño.
Operarios municipais do Concello de Oia envolveron onte ao animal nunhas redes e atárono cun cabo metálico para despois izalo desde un tractor situado no alto dun pequeno cantil.
Os encargados do rescate, que levou a cabo ao mediodía, tiveron que empregar máscaras para protexerse do cheiro nauseabundo que despedía o cetáceo debido ao seu avanzado estado de descomposición por estar, probablemente, flotando á deriva desde fai xa varios días.
Deixaron tendido ao animal xunto a un camiño cerca do aparcadoiro do cámping á espera de que técnicos da Xunta fixésense cargo de recollelo para a súa posterior incineración nunha empresa autorizada.
Balea
O cetáceo de maiores dimensións é a balea de máis de oito metros de lonxitude e unhas 12 toneladas de peso que o pasado sábado chegou moribunda ata a costa de Oia e que a marea acabou depositando sobre as rochas de Viladesuso, á altura da cafetería Boavista.
O alcalde, Leandro Rodríguez, acabou onte tirando a toalla logo de analizar as poucas posibilidades que existen para retirar este mamífero e darse conta de que o concello carece de medios para levalas a cabo.
O cadáver comezaba onte a desprender un mal cheiro perceptible a decenas de metros e estendeuse a preocupación entre os veciños dunha urbanización próxima.
Este varamiento suscitou unha gran curiosidade de veciños e visitantes. Do mesmo xeito que o domingo, durante todo o día de onte achegáronse numerosas persoas para observar o enorme mamífero e sacarlle fotografías con teléfonos móbiles.
E desde o pasado venres atópase nunha cala de Monteferro, no termo municipal de Nigrán, o corpo sen vida doutro caldeirón común en avanzado estado de putrefacción cun racho no abdome que fai que as vísceras afloren á superficie.
O cetáceo acabou varando na punta da península que está orientada cara ás illas Ronseis e Baiona. Trátase dun lugar que, aínda que está despoblado, adoita ser frecuentado cando fai bo tempo por moitos bañistas e amantes do deporte da pesca.
Dous concelleiros do goberno de Nigrán intentaron retiralo coa axuda de Protección Civil e da policía local. Quixeron remolcar o cetáceo cunha lancha ata o porto de Panxón, pero non conseguiron mover o corpo da area.
Todos os exemplares foron examinados polo Cemma.
Vía > A Voz de Galicia
O cetáceo presenta signos de ser manipulado, polo que se pensa que puido morrer atrapado en aparellos de pesca, segundo explicou Alfredo López, coordinador do Centro de Estudos de Mamíferos Mariños (Cemma).
López queixouse da falta de medios con que contan os concellos para facer fronte a este tipo de urxencias. No caso de Oia, esta carencia de medios é aínda máis acusada, xa que se trata dunha pequena poboación que nin sequera conta con policía local.
O Centro de Estudos para os Mamíferos Mariños indicou que dada a situación e a coincidencia co fin de semana van á esperar a hoxe para poder rescatar o cadáver mediante un guindastre adecuado nunha zona que é de moi difícil acceso.
Alfredo López manifestou que na costa galega non é habitual a aparición deste tipo de mamíferos de gran tamaño. Ao cabo do ano áchanse nas costas galegas uns 300 mamíferos varados, dos que só dez ou doce son de gran tamaño.
Para a recollida destes mamíferos non hai un procedemento común establecido a pesar dos intentos do Cemma de que as autoridades sistematicen as súas actuacións. O centro conta con dous profesionais e uns 150 voluntarios que se dedican á investigación e o traballo con mamíferos mariños.
O rorcual aliblanco é o máis común entre os grandes cetáceos. Comunmente aos rorcuales (Balaenopteridae) chámaselles baleas pero teñen algunhas características diferentes das verdadeiras (Balaenidae). As baleas de verdade teñen as barbas máis longas e non presentan aleta dorsal nin surcos longitudinales na garganta.
O maior mamífero existente no Terra é o rorcual azul ou «balea» azul, que pode medir máis de 33 metros, aínda que a media sitúase en 25 metros. O rorcual aliblanco (Balaenoptera acutorostrata) mide entre sete e dez metros e medio, vive en grupos de dous ou tres individuos e realiza grandes migracións.
Vía > A Voz de Galicia
Membros de ANABAM e de CEMMA, estiveron, o venres, 17 de maio, recollendo datos dun dos maiores cetáceos que vararon na costa do Baixo Miño, un rorcual alibranco, (Balaenoptera acutorostrata), femia, de algo máis de 8 metros de lonxitude que o mar deixou varado nos rochedos de Viladesuso (Oia). Certos indicios observados na inspección ocular realizada, indican que moi probablemente este individuo foi arrastrado por algunha embarcación, posiblemente xa cadáver.No que levamos de ano, ANABAM leva rexistrados preto de vinte cadáveres de cetáceos, ademais dunha tartaruga de coiro. No que respecta ao rorcual alibranco, este é o terceiro exemplar desta especie que se rexistra no Baixo Miño. Os dous primeiros exemplares apareceron en Portecelo.
Vía > GaliciaSuroeste
A norma máis contundente promulgada en Galicia para preservar a parte máis fráxil do seu territorio da forte presión urbanística, a que prohibe de forma transitoria construír en 3.000 hectáreas situadas a menos de 500 metros do mar, cumpre hoxe un ano sen que se concretaran os efectos catastróficos que aventurou o sector e cun balance morno na disposición mostrada polos concellos para adaptar as súas achaiaduras á lexislación urbanística. Doce meses logo da entrada en vigor da lei dos 500 metros, en plena precampaña das municipais do 2007, unicamente os plans da Pobra do Caramiñal e, desde onte mesmo, Vigo obtiveron luz verde da Xunta, o que lles permite edificar nesa franxa.
Dos 87 concellos afectados pola veda cautelar do ladrillo nesas 3.000 hectáreas, que representan o 13% do chan urbanizable do litoral, 52 están tramitando a adecuación das súas normas urbanísticas á lei 9/2002. Deses municipios, sete contan coa aprobación provisional ás súas achaiaduras: Laxe, Muxía, Oleiros, Paderne, Moaña, Tui e Vilanova de Arousa. Outros oito teñen o informe de aprobación inicial: Fisterra, Mañón, Muros, Outes, Foz, Ribadeo, O Grove e Marín. A Dirección Xeral de Urbanismo emitiu o informe previo á aprobación inicial dos plans doutros 17 concellos da costa: Ares, Arteixo, Bergondo, Betanzos, Camariñas, Dodro, Dumbría, Neda, Ortigueira, Pontedeume, Porto do Son, Sada, Xove, Bueu, Cambados, Meaño e Valla. A tramitación das normas de seis concellos está en fase de avance: Noia, Cervo, Baiona, A Guarda, Oia e O Rosal. Ademais, seis concellos teñen licitada a adaptación dos seus plans (Boiro, Cariño , Cedeira, O Vicedo, Nigrán e Ribadumia) e oito contratárona (A Coruña, Pontevedra, Carballo, Cangas, Gondomar, Salvaterra do Miño, Soutomaior e Vilaboa).
Ao marxe destes 52 municipios e dos dous (Vigo e A Pobra do Caramiñal) con plans aprobados, 33 concellos costeiros non iniciaron aínda os trámites para adecuar as súas regras de xogo en materia de urbanismo á lei autonómica. A maior parte deses municipios -salvo A Illa de Arousa, por razóns obvias- non poderá eludir a restrición dos 500 metros ata que, no prazo dun ano, a Xunta aprobe o plan integral do litoral, que concretará o ámbito de protección en cada zona.
Dos oito municipios que teñen as súas achaiaduras suspendidas e réxense por unha ordenación provisional, cinco están no litoral: O Grove, Tui, Sada, Viveiro e Barreiros.
Acelerar o plan integral
A forte crise pola que atravesa o sector da construción provocou que o impacto das restricións impostas na franxa dos 500 metros fose solapado, en certa medida, cos efectos da desaceleración sobre a demanda. Con todo, os promotores insisten en que ese paro obrigado si repercutiu. «Por suposto que se notou. Parouse unha liña de negocio completa», sostén o presidente da Federación de Promotores, Javier Garrido. Asegura que se truncaron os plans para captar mercado de turismo residencial no Levante, Costa do Sol e na Bretaña francesa.
Garrido, que eloxia a interlocución con Política Territorial, reclama á consellería que acelere o plan integral do litoral, sen esgotar os dous anos previstos de prohibición.
Vía > A Voz de Galicia
O Consorcio Galego de Servizos de Igualdade e Benestar vai estudar a viabilidade de acometer a rehabilitación como Centro de Día da antiga casa consistorial de Oia. O alcalde e maila concelleira de servizos sociais presentaron á xerencia o proxecto, que culminaría coa creación de prazas públicas dentro do Sistema Galego de Benestar para a atención diúrna a persoas maiores dependentes ou en risco de padecer dependencia.
Oia pertence á comarca pontevedresa do Baixo Miño, está adherido ao Consorcio desde o mes de novembro de 2006 e conta xa cunha Galescola de 3 unidades e 41 prazas públicas de educación infantil para nenos e nenas de 0 a 3 anos.
Vía > VigoMetropolitano
O presidente galego do PP, Alberto Núñez Feixóo, acusa a conselleira de Pesca, a socialista Carme Gallego, de non dialogar, enfrontarse co sector pesqueiro e “non traballar”. Como argumento usou o elevado porcentaxe do orzamento deste departamento que finalmente non investiu.
Tamén criticou o feito que a Xunta prohibise a macro- granxa acuícola que Pescanova pretendía construír preto de Muxía. “O rodaballo vaise a Portugal señor Touriño, agardo que o inviten a inauguración”, espetou Feixóo.
Oposición ecoloxista
O líder dos socialistas galegos respondeu anunciando a aprobación definitiva do Plan que permitirá a instalación de novas granxas acuícolas no litoral, iniciativa a que se opoñen veciños e ecoloxistas da plataforma Galiza non se Vende.
Touriño tamén indicou que as rendas dos mariñeiros aumentaron en 2007 malia o incremento “de forma intensa e sen precedentes” do prezo do gasóleo. O presidente acusou a Feixóo de “predicar o desastre” e instalarse na crítica destrutiva.
Vía > A Nosa Terra
O outro novo motorista, do que Tráfico carecía de datos ao peche desta edición, resultou ferido leve e foi trasladado en ambulancia a Vigo.
Vía > A Voz de Galicia
A tempada das rapas, que se prolongará ata o mes de agosto, arrincou onte co peche de reses na Valga (Oia), unha cita que congregou por centos de persoas e que volveu reunir aos "loitadores" cos cabalos, que como é tradicional, foron conducidos desde os montes ata o curro, recinto pechado, onde se leva a cabo rapa" e a posterior marcaxe. Cando os cabalos entran ao galope no recinto circular comezan os relinchos, mentres os mozos separan aos poldros dos exemplares adultos para evitar que poidan facerse dano. As dentadas e as patadas son un risco que asumen os "loitadores", perdidos entre unha masa de cabalos salvaxes que, lonxe do seu habitat, intentan abrirse paso.Un dos momentos máis emocionantes é cando o "loitador" consegue dominar ao cabalo e tumbao sobre o chan para cortarlle as críns e marcalo. A pericia do home e a resistencia do animal manteñen en albas ás bancadas, mentres os pais explican aos seus fillos o que se está vivindo uns metros máis abaixo.
O curro comeza coa saída do sol, coa subida ao monte para localizar e reunir aos cabalos que viven en liberdade. Desde alí baixan ata o recinto, onde se desenvolve rapa. Segundo os responsables de rapa, apacentanse unhas 400 bestas.
Tras o emocionante encontro entre homes e cabalos, "loitadores" e público confundíronse nunha comida popular, onde o principal tema de conversación é rapa. E para completar a xornada, atraccións e boa música.
Vía > Faro de Vigo
1) Consideramos que vivir en galego é un dereito inalienábel das persoas na Galiza, e un dos dereitos humanos elementais que temos como pobo. Lembramos que o galego é o único idioma natural de Galiza, e que mesmo o Estatuto de Autonomía o cualifica como “a lingua propia” do país, o que nos une como galegas e como galegos. O pobo galego ten dereito a que a súa lingua ocupe todos os ámbitos da vida social propios de calquera idioma, con dignidade e con normalidade.
2) Consecuentemente, deben existir as garantías para podermos vivir en galego, o que exixe compromisos, así como a aplicación e a adopción das disposicións legais necesarias por parte das Administracións públicas.
3) Denunciamos e alertamos contra os que, apuntándose agora á defensa dun suposto bilingüismo, un bilingüismo dunha soa cara, pretenden unicamente o mantemento da diglosia e a desaparición do galego. Ou, o que é o mesmo, a negación do dereito colectivo á normalidade de usos da nosa lingua en todos os ámbitos.
4) Chamamos ao compromiso persoal de todas e todos coa lingua galega. Usémola en todos os ámbitos: comezando pola familia, coas nosas nenas e nenos, no noso traballo, nas relacións coa administración, no noso tempo de lecer, etc. O futuro do galego depende de nós.
SOS Groba falou con algún comuneiro, dunha das Comunidades da serra da Groba, que lle manifestou que "lle parecía moi ben o traballo que están a facer para por en valor a serra da Groba no seu conxunto, mais que vía difícil que cheguen a conquerir algo". Non dubidaba do traballo nen do entusiasmo de SOS Groba, dubidaba da xente, e dicía que "non seríamos capaces de polos de acordo a todos". A resposta da plataforma foi: "si non o intentamos nunca o conseguiremos, si pola contra traballamos e facemos pedagoxía e información, algo conseguiremos. E o remate ninguén poderá dicir que, mentres se perdía unha das nosas maiores riquezas, quedamos mirando como se ía sen facer nada".
SOS Groba engade, "por traballo e esforzo que non quede. Cada un de nós, dos que queremos algo mellor para todos, dos que estamos convencidos de que se pode mellorar e de que hai alternativas para a Serra da Groba, imos a espallar e multiplicar a información e animar a xente a facer algo parecido o que podemos ver no video, e dende aquí aproveitamos para felicitar a Cooperativa do Monte Cabalar da Estrada. O seu exemplo dános folgos para seguir adiante".
"O mal emprego da enerxía limpa do vento está a destruir a potencialidade do noso territorio. Así o denuncian numerosos colectivos veciñais, ecoloxistas, deportivos e culturais. Nos vindeiros meses dous exemplos importantes, referentes no interior e na costa do país, poderían quedar definitivamente en mans de empresas que explotan a enerxía eólica, son as serras da Groba e a do Eixe."
Vía > SOS Groba
Cara ao mediodía do domingo espérase que os preto de 400 cabalos xa estean reunidos dentro da área do curro, o que dará paso a unha comida campestre, na que non faltará o churrasco, entre outros pratos preparados á brasa.
O espectáculo ancestral de rápaa dás bestas terá lugar ás cinco da tarde. A partir desa hora os propietarios dos animais procederán ao corte das crins, a marcar aos que naceron durante o inverno e, finalmente, a desparasitarlos.
Tamén aproveitarán para comerciar coas crías. A carne de poldro é moi apreciada polo seu sabor.
Relacionadas:
·O ADSL rural navega dez veces máis lento que o de cidade
·A CMT obriga a Telefónica a equiparar o prezo do ADSL rural ao urbano
O organismo provincial mantén nun almacén desde fai 21 anos as dúas pezas achadas en augas de Oia - A Consellería de Cultura negociará o traslado. Os canóns do século XVI achados en 1986 en augas de Oia poderían ser exhibidos no Museo do Mar. A Deputación Provincial, que xestiona o Museo de Pontevedra, ten en depósito as dúas pezas desde fai 21 anos. Están embaladas nun almacén, "en perfecto estado de conservación", segundo un portavoz do organismo provincial.
A Deputación expresou onte a súa intención de ceder as dúas pezas a Vigo, concretamente ao Museo do Mar, "sempre que haxa unha institución pública que se interese pola súa recuperación". Algo que non se realizou aínda, aínda que a Consellería de Cultura mostrou onte a súa intención de "falar" co organismo provincial para coñecer o estado de conservación en que se atopan os canóns e, sobre todo, a "situación administrativa" do depósito.
A decisión de Cultura, organismo que xestiona o Museo do Mar vigués, produciuse unha vez que FARO revelou o mércores a existencia das dúas pezas de cobre do século XVI, que son únicas en Galicia segundo os expertos, a través do testemuño de Pedro Novalbos, que foi quen atopou os canóns fai máis de vinte anos.
"Imos interesarnos por esas pezas", sinalou un portavoz da consellería. Nese mesmo sentido pronunciouse o tenente de alcalde vigué , Santiago Domínguez, como responsable da área de Patrimonio Histórico do Concello. "Solicitaremos á consellería que se interese polas condicións administrativas do depósito no Museo de Pontevedra para que, se é posible, poida exporse en Vigo".
Convenio
No entanto, a cesión por parte da Deputación non sería inmediata, senón froito dun proceso administrativo. "Primeiro téñennolo que solicitar e posteriormente realizar os convenios que son necesarios. No entanto, a nosa política é que as pezas arqueolóxicas exhíbanse nos lugares nos que foron atopadas", sinala o organismo provincial.
A alternativa, no caso de que non frutificasen as conversacións, sería que os dous canóns achados en augas de Oia pasasen a engrosar os andeis da ampliación do Museo Provincial, cuxa apertura está prevista para o próximo ano. De feito hai plans para que nesa ampliación haxa unha sala dedicada exclusivamente a restos relacionados co mar.
No que coinciden todas as partes é en que nas condicións de conservación do achado non inflúe que as dúas pezas estean no almacén do museo pontevedrés. "En todos os museos hai moitas máis pezas almacenadas que en exposición", recalcaba onte o responsable técnico do Museo do Mar, Pablo Carreira.
"Amigos dos Pazos" insta á consellería a que reclame para Vigo os achados
Os máis madrugadores á hora de reivindicar que os dous canóns do século XVI exhíbanse en Vigo foron os integrantes da asociación "Amigos dos Pazos". O seu presidente de honra, José Manuel López Chaves, enviou á primeira hora da mañá, nada máis coñecer a noticia en FARO, un escrito ao director xeral de Patrimonio Histórico da Consellería de Cultura, na que insta a reclamar para a cidade ambas as pezas. "É algo que debe de recuperarse de inmediato para a súa exposición no Museo do Mar", sinalou López Chaves. No mesmo escrito recordoulle ao director xeral a necesidade de que retorne a Vigo o áncora do século XVIII que fora atopada por un pesqueiro no fondo da ría e que permanece en Pontevedra desde fai máis dun ano, para o seu estudo polos técnicos de Patrimonio Histórico da Xunta.
Pola súa banda Xosé Couñago, responsable da federación veciñal para asuntos relacionados cos achados arqueolóxicos, reclamou a unidade da cidade á hora de reclamar que todos estes vestixios poidan exhibirse en Vigo. Tras avogar por un museo destinado exclusivamente a arqueoloxía -"dada a cantidade de restos de todo tipo que hai", sinalou- insistiu en que os dous canóns "débense de ver na cidade".
Destes 78 traballadores, seis destinaranse ao Baixo Miño (dous peóns de limpeza de Tui, dous de Oia, un no Rosal e outro na Guarda).
Este plan permanecerá operativo durante cinco meses, do 1 de xuño ó 31 de outubro, no transcurso dos cales os operarios acondicionarán e mellorarán as zonas medio ambientais dos concellos para a súa explotación turística, así como, a reposición, limpeza, recuperación e adecuación das praias do litoral provincial.
Vía > GaliciaSuroeste
A Ría de Vigo é un filón para a arqueoloxía subacuática. As súas augas ocultan valiosos vestixios da batalla de Rande (1702) e doutros moi requiridos por estudosos e cazatesouros estranxeiros. Con todo, na cidade só se expón unha ínfima parte das restos atopados ao longo de todos estes anos. Como dous canóns do século XVI achados na costa de Oia polo mergullador vigués Pedro Novalbos, quen os entregou en depósito no Museo de Pontevedra fai 21 anos. Desde entón, estas pezas permanecen embaladas no almacén do centro provincial sen que ningunha institución viguesa reclamounas.
Pedro Novalbos localizou os dous canóns en outubro de 1986 cando practicaba pesca submarina a uns cinco metros de profundidade. De pouco máis de metro e medio de longo e 200 quilos de peso, un ano logo do seu descubrimento técnicos da Consellería de Cultura as izaron a superficie e Novalbos, en persoa, depositounas no Museo de Pontevedra rexistrándose a entrada o 15 de outubro de 1987.
Os expertos conceden un gran valor histórico a eses canóns ao tratarse dos únicos de bronce datados nese século atopados en Galicia. No seu libro Catalogación de xacementos submarinos nas costas galegas, Ramón Patiño atribúe a súa procedencia ao naufraxio dunha escuadra de galeazas (embarcación de tres mastros tamén propulsada a remo) datado o 28 de novembro de 1591. Un forte temporal estrelou esta flotilla de Francisco de Toledo contra os baixos do Cabo Silleiro cando navegaba en ruta cara a Flandes, segundo a citada publicación.
Arqueólogos consultados por este xornal parecen resignados a que a "falta de espazo" nos museos da súa cidade e nos da contorna condenen o importante patrimonio subacuático da Ría de Vigo a un esquecemento case marxinal. "Suponse que o Museo de Pontevedra, se non os expuxo é porque non tiña onde", razoa Ramón Patiño.
"Non temos espazo"
O director do Museo Provincial de Pontevedra confirmou onte que os canóns seguen gardados no almacén do centro. Carlos do Val explica que as pezas sometéronse a un coidadoso proceso de restauración e conservación que se completou son a súa embalaxe. "Se tivésemos que expor todo haino ou que se atopa non nos chegaría a cidade de Pontevedra. Non hai outra razón, simplemente, non temos espazo, e se continúan embalados é para preservalos", engade.
Aínda non o ten decidido pero Do Val prepara un destino máis vistoso para esas históricas pezas. Dentro de aproximadamente un ano, o contido do Museo de Pontevedra sufrirá unha "reestruturación" ao concluír a construción dun novo edificio anexo. Este dedicarase "á relación de Pontevedra co mar", temática na que encaixaría os dous canóns de Silleiro, máis tres cargadores de artillería que Pedro Novalbos entregou con posterioridade ao ano 1987.
